- Szczegóły
- Kategoria: Profilaktyka oraz promocja zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży
Komunikacja interpersonalna
Komunikacja to proces porozumiewania się. Najczęściej dzielona jest na komunikację werbalną (słowną) i komunikację pozawerbalną, inaczej niewerbalną (mowa ciała).
Rodzaje filtrów w komunikacji
W komunikacji wyróżnia się trzy rodzaje filtrów:
- Filtry uwagi – zakłócenia zewnętrzne, np. hałas za oknem, zimno, upał, przerywanie rozmowy przez inne osoby, czas, pośpiech nasz albo osoby, z którą rozmawiamy.
- Filtry słowne – krytykowanie, moralizowanie, rozkazywanie, grożenie, udzielanie rad, pocieszanie.
- Filtry emocji – występują po stronie nadawcy lub/i odbiorcy komunikatu (wzajemne uprzedzenia, brak akceptacji, inny system wartości).
Komunikacja to proces dwustronny.
Cechy rozmówcy
Osoba zachęcająca do kontaktu
- Uważne słuchanie drugiej osoby
- Dopytywanie
- Patrzenie na drugą osobę
- Uśmiech i potakiwanie głową
- Radosny wyraz twarzy
- Aktywne słuchanie i odpowiadanie („aha”, „ok”, „to ciekawe”)
- Dynamika w poruszaniu się
- Komplementowanie
- Dopytywanie o czyjeś samopoczucie
Osoba zniechęcająca do kontaktu
- Zajmowanie się swoimi sprawami
- Patrzenie w telefon lub w okno
- Ręce skrzyżowane, założone
- Unikanie kontaktu wzrokowego
- Smutna mina
- Mówienie tylko o sobie
- Brak uśmiechu
- Krytykowanie i wyśmiewanie
- Wytykanie komuś błędów
- Przypominanie komuś jego niepowodzeń
Rozwiązywanie konfliktów
Rozwiązywanie konfliktów jest wielką sztuką, której każdy może się nauczyć.
Komunikat „Ty”
Osoba, która Cię słucha ma wrażenie, że ją oskarżasz lub obwiniasz. Myśli, że uważasz ją za kogoś złego. Osoba będąca odbiorcą takiego komunikatu nie myśli o tym, jak coś zmienić, tylko o tym, jak się obronić. Wzrasta złość i napięcie, a rozwiązanie konfliktu się oddala. Często podczas kłótni padają słowa „bo Ty nigdy”, „bo Ty zawsze”.
Komunikat „Ja”
Podstawową umiejętnością jest nadawanie tzw. komunikatów „ja”, tj. nieagresywnego informowania rozmówcy jak „widzę, czuję i odbieram” problem. Za jego pomocą osoba mówiąca przekazuje ważne dla siebie uczucia i chęci w stosunku do słuchacza. Słuchający dowiaduje się, że zrobił coś, co sprawiło mówiącej osobie przykrość i nie było zgodne z jej oczekiwaniami.
Przykłady zastosowania
| ZAMIAST (Ty) | POWIEDZ (Komunikat JA) |
|---|---|
| Bądź cicho. | Potrzebuję ciszy. |
| Odejdź stąd. | Chciałbym teraz zostać sam. |
| Robisz źle. | Ja tego nie akceptuję. |
| Nie krzycz na mnie. | Czuję się źle, kiedy podnosisz głos. |
| Zajmij się sobą. | Czuję, że zbyt ingerujesz w moje sprawy. |
Informacja zwrotna
Informacja zwrotna powinna być:
- Przekazywana w pozytywnej intencji, wspierająca.
- Oparta o fakty i konkretne zachowania, a nie ogólniki.
- Ważna dla słuchacza.
- Bezpośrednia i szczera.
- Zarówno pozytywna, jak i negatywna (konstruktywna).
- Kierowana bezpośrednio do osoby.
Asertywne sposoby komunikowania się
Asertywność to:
- Zdolność do komunikacji międzyludzkiej pozbawionej uległości i agresji.
- Umiejętność wyrażania swojej złości w sposób nieraniący innych ani siebie.
- Zachowanie odważne, zgodne z Twoim przekonaniami, myślami i potrzebami.
Różnice w zachowaniach
Zachowania agresywne:
- Gdy Twoje wypowiedzi mają na celu zranienie kogoś.
- Gdy celem jest odebranie drugiej osobie prawa do decydowania.
- Kiedy przerywasz, nie dopuszczasz do głosu, krzyczysz, stosujesz wulgaryzmy.
Kiedy czujesz, że ktoś przekracza Twoje granice psychiczne lub fizyczne – możesz podejrzewać, że osoba ta zachowuje się agresywnie.
Zachowania uległe:
- Kiedy zgadzasz się na to, co chce ktoś inny i robisz to z lęku (np. przed odrzuceniem).
- Dostosowujesz swoje plany do innych mimo, że są dla Ciebie niekorzystne.
- Nie zabierasz głosu na forum.
- Nie prosisz o pomoc, obawiając się napięcia.
Jak powinna wyglądać asertywna odmowa?
KROK 1. Należy używać słowa NIE.
Odmawianie przy użyciu słów typu „być może”, „zobaczę” nie spełnia kryteriów asertywnej odmowy. Nie jest to jasny komunikat.
KROK 2. Słowo NIE + Opis tego, czego odmawiasz.
Np. Nie pożyczę Ci mojej hulajnogi.
KROK 3. Słowo NIE + Opis odmowy + Krótkie uzasadnienie.
Np. Nie pożyczę Ci mojej hulajnogi. Będę jej dzisiaj używać.
Asertywna krytyka a ocena
Asertywne wyrażanie krytyki odnosi się do zachowania człowieka, a nie do niego samego i nie może ranić uczuć.
- Asertywnie: „Nie podoba mi się Twoje zachowanie.”
- Agresywnie: „Jesteś głupi.”
Udzielanie spostrzeżeń niezabarwionych oceną:
- Robert Lewandowski to kiepski piłkarz. (spostrzeżenie zabarwione oceną)
- Robert Lewandowski w ostatnich dwóch meczach nie strzelił ani jednej bramki. (spostrzeżenie niezabarwione oceną, fakt)
- Odsłon: 103
- Szczegóły
- Kategoria: Profilaktyka oraz promocja zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży
Prewencyjne warsztaty zapobiegania depresji
Ważne telefony antydepresyjne i pomocowe dla osób w kryzysie psychicznym, ich bliskich, nauczycieli oraz rodziców.
WAŻNE TELEFONY POMOCOWE
Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym
800 70 22 22 — czynny 24/7, bezpłatnie
Czat: centrumwsparcia.pl
22 594 91 00 — Antydepresyjny Telefon Forum Przeciw Depresji, czynny czwartki 17:00–19:00
Całodobowy telefon zaufania dla osób dorosłych
116 123 — 24/7, bezpłatnie
Czat: 116sos.pl
Całodobowy telefon zaufania dzieci i młodzieży
116 111 — 24/7, bezpłatnie
Czat: 116111.pl/czatuj/
Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
800 12 12 12 — całodobowo, bezpłatnie
Czat: czat.brpd.gov.pl
POMOC DLA NAUCZYCIELI I RODZICÓW
800 100 100 — linia dla rodziców i nauczycieli, pon–pt 12:00–15:00, czw. 16:30–20:30
800 800 602 — kontakt dla rodziców/opiekunów dzieci w kryzysie, pon–pt 15:00–19:00
801 140 068 — Pomarańczowa Linia dla rodziców dzieci pijących alkohol, pon–pt 14:00–20:00
POMOC DLA DZIECI I MŁODZIEŻY
116 111 — całodobowo, bezpłatnie
Czat: 116111.pl/czatuj/
800 119 119 — codziennie 14:00–22:00, linia i czat bez logowania, czat-zaufania
POMOC DLA SENIORÓW
22 635 09 54 — pon–pt 17:00–20:00, środy 14:00–16:00 (dyżur tematyczny Alzheimer)
POMOC DLA OFIAR PRZEMOCY
800 120 002 — Niebieska Linia, całodobowo
800 12 01 48 — Anonimowa Policyjna Linia Specjalna „Zatrzymaj przemoc”, całodobowo
800 120 226 — Policyjny Telefon Zaufania ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, pon–pt 9:30–15:30
POMOC DLA OSÓB Z UZALEŻNIENIAMI
800 199 990 — Ogólnopolski Telefon Zaufania „Uzależnienia”, codziennie 16:00–21:00
801 889 880 — uzależnienia behawioralne (codziennie 17:00–22:00), poradnia online: uzaleznieniabehawioralne.pl
505 552 727 — INFOLINIA MONAR, pon–pt 14:00–18:00
W nagłej sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia
- Dzwoń pod numer alarmowy 112
- Pogotowie ratunkowe: 999
- Udaj się na najbliższą izbę przyjęć w szpitalu z oddziałem psychiatrii dziecięcej
- Udaj się na SOR w szpitalu z oddziałem psychiatrii dziecięcej — skierowanie nie jest wymagane
- Odsłon: 78
- Szczegóły
- Kategoria: Profilaktyka oraz promocja zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży
Nowy portal edukacyjno‑informacyjny
Nowy portal edukacyjno- informacyjny z narzędziami wspierającymi rodziców, nauczycieli.
Zakres szkoleń
Szkolenia obejmują tematy związane ze zdrowym odżywianiem, aktywnością fizyczną, higieną snu, radzeniem sobie ze stresem oraz budowaniem pozytywnych relacji. Uczestnicy zdobywają rzetelną wiedzę na temat zdrowego stylu życia i jego wpływu na rozwój dziecka.
Szkolenia pomogą w nabyciu praktycznych umiejętności, takich jak planowanie zdrowych posiłków, organizowanie aktywności fizycznej czy radzenie sobie z trudnymi sytuacjami wychowawczymi.
Rodzice i wychowawcy będą mogli wymieniać się doświadczeniami i otrzymać wsparcie w procesie wychowania dzieci.
Działania profilaktyczne podejmowane w ramach szkoleń mają pomóc w zapobieganiu problemom zdrowotnym i wychowawczym dzieci i młodzieży w przyszłości.
Praktyczne wskazówki dla rodziców/opiekunów
ZDROWE GRANICE – AUTORYTET TO NIE STRACH
Często myślimy, że budowanie autorytetu opiera się na strachu. Słyszymy, że dzięki klapsom dzieci miały szacunek do rodziców. Prawdą jest jednak to, że dziecko, które się boi, nie uczy tego, co powinno, a tego, że gdy popełni błąd – karane jest strachem. Krzyczenie, bicie, zastraszanie to metody krótkotrwałe i szkodliwe w skutkach.
CO GDY POPEŁNISZ BŁĄD
Jeśli jako dorosły błędnie ocenisz intencje i zachowanie dziecka – nie bój się przeprosić. Słowo „przepraszam” nie niszczy naszego autorytetu, a wręcz przeciwnie – buduje go. To komunikat: „zobacz! Jeśli popełnimy błąd należy przeprosić. Jeśli ja to robię, chcę, żebyś ty też to zrobił”.
KONSEKWENCJA TO GWARANT BEZPIECZEŃSTWA
Jeśli myślimy, że mówiąc dziecku „nie” i wymierzając konsekwencje, gdy nas nie posłucha, robimy mu krzywdę, należy zwrócić uwagę, że dziecko musi wiedzieć, że powinno słuchać dorosłych, bo to oni pokazują, co dobre, a co złe. Nasze granice nie krzywdzą dziecka, tylko zapewniają mu bezpieczeństwo.
KARA TO NIE KONSEKWENCJA!
- Kara to coś, co nie ma związku z zachowaniem dziecka. Jeśli dziecko nas nie słucha, a my zabieramy jego telefon – wymierzyliśmy karę.
- Konsekwencja ma związek z zachowaniem. Jeśli dziecko w czasie przeznaczonym na obowiązki bawiło się, musi poświęcić czas zabawy na obowiązki. Tak jak to jest w dorosłym życiu.
ŻYCIE TO NIE TYLKO „MIŁE CHWILE”
Trzymanie dziecka „pod kloszem” czy „w złotej klatce” nie przygotuje dziecka na to, z czym będzie się mierzyć. Życie czasem ma gorzki smak. Pokazywanie dziecku tego, że są różne odcienie szarości, nie zawsze wygrywamy, nie każdy nas lubi, a czasem nie wszystkim warto zaufać będzie procentować większą odpornością psychiczną.
- Odsłon: 83
- Szczegóły
- Kategoria: Profilaktyka oraz promocja zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży
W Dziennym Domu „Senior+” w Częstochowie przy ul. Marysia 93 odbyła się Regionalna Konferencja poświęcona aktualnym wyzwaniom w zakresie wspierania
zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz działaniom na rzecz integracji międzypokoleniowej.
Wydarzenie realizowane było w ramach zadania publicznego z zakresu zdrowia publicznego pn. „Profilaktyka oraz promocja zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży”,
dofinansowanego z budżetu Województwa Śląskiego.
Przedsięwzięcie zgromadziło liczne grono specjalistów, nauczycieli, pedagogów, wychowawców, seniorów, studentów oraz osób zainteresowanych problematyką zdrowia
psychicznego. W spotkaniu udział wzięli także zaproszeni goście:
- Wiceprezydent Miasta Częstochowy – Ryszard Stefaniak,
- Wiceprzewodnicząca Rady Miasta – Małgorzata Iżyńska,
- Przewodniczący Rady Seniorów – Bogumił Dobosz,
- Przedstawicielka Wydziału Zdrowia – Kamila Wierzbicka,
- Dyrektor Zespołu Szkół Specjalnych nr 23 – Jolanta Miękina,
- Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno -Wychowawczego nr 5 – Jolanta
Domalewska-Krocz, - Wicedyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej – Magdalena Bach,
- Przewodniczące Kół Przyjaciół Dzieci z Niepełnosprawnościami – Marta Niemczyk,
Katarzyna Kukuła-Dłubała, - Konsultant Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli WOM, Aleksandra
Krawczyk, - Wolontariusze – nauczyciele Katolickiej Szkoły Podstawowej Specjalnej, Zespołu Szkół Specjalnych nr 23 oraz Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego nr 5
w Częstochowie.
Podkreślono, że troska o zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży stanowi obecnie jedno z najważniejszych wyzwań i wymaga szczególnego zaangażowania oraz współpracy wielu środowisk. Serdecznie dziękujemy wszystkim, którzy okazują wsparcie naszym działaniom na rzecz promocji integracji, wrażliwości społecznej i zdrowia psychicznego młodych osób.
- Odsłon: 120
- Szczegóły
- Kategoria: Profilaktyka oraz promocja zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży
Zapraszamy do zapoznania się z prezentacją, która stawia czoła narastającemu kryzysowi: 20–25% dzieci i młodzieży w Polsce doświadcza zaburzeń psychicznych, a po pandemii COVID-19 zapotrzebowanie na pomoc psychologiczną wzrosło trzykrotnie. Prezentacja podkreśla, że zdrowie psychiczne jest fundamentem rozwoju i kluczową inwestycją w przyszłość młodego pokolenia. Materiał szczegółowo omawia polski, trzystopniowy system wsparcia oraz rolę profilaktyki uniwersalnej i selektywnej w przeciwdziałaniu zachowaniom ryzykownym.
Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży
- Odsłon: 72